www.mokrzeszow.pl
Pałac w MokrzeszowiePałac w MokrzeszowiePałac w Mokrzeszowie
MENU INFO
SZKOŁA PODSTAWOWA
Z S R C w Mokrzeszowie
PARAFIA
SPORT i REKREACJA
OSP

..:: HISTORIA ::..


  Dawne nazwy miejscowości:
Gunzendorff - 1337 r.,
Czunczendorff in montibus,
Kunzendorf (Nieder u. Ober).


  Historia wsi:
Wieś wzmiankowana była w 1346 roku jako dobro rycerskie. Jednak na jej terenie znaleziono szereg narzędzi z wcześniejszego okresu paleolitu. Dogodne położenie pozwalało na szybki rozwój wsi, przerywany jedynie kolejnymi zawieruchami wojennymi. Szczególnie dokuczliwa okazała się wojna 30-letnia, podczas której w wyniku zarazy zmarło 364 mieszkańców. Bardzo szybko odzyskała dawną świetność, a wkrótce powstały pierwsze zakłady, w tym wapiennik nad Jeziorkiem Daisy. Apogeum swego rozwoju miejscowość osiągnęła w poł. XIX w.
Mokrzeszów w swych obecnych granicach był wsią dwudzielną, związaną z dwoma ośrodkami dóbr w Dolnym i Górnym Mokrzeszowie.

  Historia dóbr w Dolnym Mokrzeszowie:
W 1487 roku wieś należała do Hansa von Monau, który w 1488 roku cedował Mokrzeszów wraz z innymi dobrami na kuzynów Hansa i Wenzla, synów Wenzla von Monau. W 1499 roku majątek należał do Johanna von Monau. w 1504 roku właścicielem był Heinze von Reder, w 1518 roku Hans von Reder. Od 1548 roku wieś stanowiła własność rodu von Gellhorn. W tym roku wymieniany jest Leonhard von Gellhorn aun Psiederwitz, w latach 1568-1576 jego syn Hans von Gellhorn, w 1619 roku Joachim von Gellhorn, w 1621 roku bracia Leonhard i George von Gellhorn, w 1656 roku Heinrich von Gellhom.

16 maja 1761 roku, podczas wojny siedmioletniej, król pruski Fryderyk II urządził w pałacu swoją kwaterę, w której przebywał w drugiej połowie maja. Ówczesny właściciel margrabia Carl zamieszkał w domu szkoły katolickiej. Przekazywana jest informacja, jakoby 1 czerwca Fryderyk II miał trzymać do chrztu dziecko ówczesnego właściciela majątku oraz w tym samym dniu przyjąć w siedzibie ambasadora tureckiego.

W 1785 roku właścicielem Mokrzeszowa był Hans Ernst von Gellhorn. Po śmierci ostatniego z rodu Fryderyka Wilhelma, właściciela Górnego Mokrzeszowa, w 1834 roku siedziba w Dolnym Mokrzeszowie przeszła na własność rodu von Reder. Od 1856 roku Mokrzeszów Dolny posiadał Constans Reichs baron von Jacobi Klöst, wkrótce po ślubie z panią Websky z domu Kramsta. W 1876 właścicielem jest Constantin Josef Victor von Jacobi Klöst; ok. 1880 r. majątek przeszedł w posiadanie Zakonu Kawalerów Maltańskich, którego pełnomocnikiem został hr. von Praschma von Falkenberg. Wówczas przez zakon został wzniesiony budynek szpitala wraz z kaplicą, który miał służyć jako dom opieki. Po 1909 roku zakon opuścił siedzibę.

  Historia dóbr w Górnym Mokrzeszowie nie jest dokładnie znana. Wiadomo, że w połowie XVIII wieku istniała okazała siedziba przedstawiona na rycinie Wernhera z 1748 roku z widoczną w oddali panoramą Świdnicy.

W 1870 roku majątek należał do Hugona Baucke, w 1873 roku do Hansa Heinricha XI księcia von Pless z Pszczyny, dzierżawcą był nadal Hugo Baucke. od 1891 części Górna i Średnia Mokrzeszowa stanowiły wspólne dobro i w 1898 roku wchodziły w skład posiadłości Książa.

W 1912 roku Mokrzeszów Dolny, Górny i Średni był własnością Jana Henryka XV von Hochberg z Książa. Majątek znalazł się wraz z innymi dobrami w Christinenhof w Szprotawie, wchodząc w skład Wolnego Państwa Stanowego Książ, które istniało do początków 1939 roku.

W 1576 roku Mokrzeszów liczył 54 zagrody chłopskie. Dolny Mokrzeszów od 1743 roku przy kościele posiadał ewangelicką szkołę, dom parafialny. W 1785 roku część Dolna liczyła 21 kmieci, 4 zagrodników, 28 chałupników. W 1830 roku istniało we wsi wolne sołectwo, do dominium należała cegielnia, w 1845 roku we wsi było 6 warsztatów tkackich. Górny Mokrzeszów w 1785 roku liczył 21 kmieci, 6 zagrodników, 46 chałupników; w miejscowości istniała szkoła, młyn wodny i wiatrak, w 1830 roku dwa wiatraki i wapiennik, w 1845 roku 21 warsztatów tkackich.

  Układ przestrzenny wsi:
W Mokrzeszowie zachowany jest historycznie ukształtowany układ urbanistyczny miejscowości z podziałem na część dolną i górną - Mokrzeszów Dolny i Górny (tzw. Kończyce).
Kościół usytuowany jest w centrum zabudowań wsi, na wzniesieniu terenu, po północnej stronie drogi Wrocław - Świebodzice, w obszarze dawnego Dolnego Mokrzeszowa. Wokół kościoła założony został cmentarz - dawna część o owalnym obrysie, nowsza czynna na planie zbliżonym do trapezu. Starszą część cmentarza otacza rzędowe nasadzenie lipowe, krzyżujące się aleje lipowe wyznaczają podział na kwatery nowszej części cmentarza.

Po południowej stronie drogi Wrocław - Świebodzice rozciąga się rozległe założenie pałacowo-parkowe. Zespół stanowił niegdyś rezydencję właścicieli Dolnego Mokrzeszowa rodu von Gellhorn. Współczesny charakter i parametry drogi Świdnica-Wałbrzych spowodowały zakłócenie spójnego zespołu pałacu z założeniem kościelnym i wsią, zmieniając historyczne relacje funkcjonalne i przestrzenne. Zespół założony został na planie regularnym zbliżonym do prostokąta. Zachowany jest dawny, osiowy układ przestrzenny, nawiązujący do barokowych założeń pałacowych enire cour etjardin. Do pałacu od drogi wiedzie aleja kasztanowców. Rezydencja wzniesiona została po połowie XIX wieku na starszych, prawdopodobnie z przełomu XVII i XVIII wieku fundamentach, przebudowana w latach 60. XX wieku.

Obecny budynek wzniesiony został na planie prostokąta, z ryzalitem na osi fasady, dwukondygnacyjny z użytkowym poddaszem, kryty dachem płaskim. Sylweta budowli z wystrojem elewacji utraconym w czasie XX wiecznej przebudowy została uwieczniona na litografii z albumu Dunckera. Zabudowania gospodarcze i oficyny mieszkalne usytuowane są symetrycznie po wschodniej i zachodniej stronie dziedzińca. Na osi założenia usytuowana jest budowla pałacowa. Od południa do pałacu przylega założony na regularnym, prostokątnym kształcie park otoczony murem z centralną polaną, czytelnym do dziś regularnym układem ścieżek oraz cennymi nasadzeniami. Park mógł zostać założony w końcu wieku XVIII lub na początku XIX w. Na litografii z albumu Dunckera widoczny jest również znajdujący się na terenie parku budynek oranżerii.

Szpital zakonu kawalerów maltańskich prowincji śląskiej mieścił się w budynku wzniesionym w latach 1860-1880 roku na rzucie wydłużonego prostokąta, którego elewacje licowane dwukolorową cegłą, krytym dachem czterospadowym. Kaplica połączona od zachodu z głównym budynkiem została spalona. Założenie pozbawione jest obecnie użytkownika. Monumentalny budynek szpitala zakonu kawalerów maltańskich usytuowany jest na wysokiej skarpie przy skrzyżowaniu drogi Świdnica-Świebodzice, po jej południowej stronie, z drogą lokalną. Skarpa wzmocniona jest od wschodu i od południa murem oporowym. Teren przy szpitalny zajmuje parcelę wydzieloną z majątku. Budynek szpitala stanowi istotną dominantę krajobrazową i architektoniczną.

Zabudowa zagrodowa Dolnego Mokrzeszowa jest wyraźnie znaczniejsza od części Górnej, bogatsze są obejścia, okazalsza architektura, większe działki siedliskowe i zabudowa dawniej kmiecych zagród. W środkowej części wyodrębnione jest wydłużone nawsie. Przy wjeździe do wsi od północy droga obsadzona została lipami. Również lipowe nasadzenie na południu tej części miejscowości posiada charakter skweru.

W południowej części miejscowości znajduje się zespół folwarczny właścicieli Górnego Mokrzeszowa. Pałac zamykał od południa czworoboczny dziedziniec folwarczny. Budynek pałacu może mieć siedemnastowieczną metrykę, rozbudowany został w latach 60. XIX wieku. Pałac pierwotnie założony był na planie litery "L", obecnie na planie prostokąta, kryty dachem płaskim, o bezstylowej architekturze. Zabudowa gospodarcza pochodzi z okresu przebudowy pałacu - na jednym z budynków obok inicjałów FWT znajduje się data 1864. Wjazd na dziedziniec wiódł przez bramny budynek gospodarczy. Z dziedzińca zespołu rozciąga się widok na wieś, widoczna jest w oddali panorama Świdnicy. Za pałacem, od strony południowej przylegał niewielki park. Zabudowa Górnego Mokrzeszowa Jest wyraźnie uboższa.

W granicach administracyjnych Mokrzeszowa, na południe od zespołu dworu majątku Górnego znajduje się malowniczo położone tzw. Jezioro Daisy. Założenie powstało dla żony Jana Henryka XV Hochberga, księcia pszczyńskiego właściciela Książa - Marii Teresy zwanej Daisy, księżnej Pszczyńskiej z domu Cornwallis-West z rodu de la Warr, urodzonej na zamku Ruthin w Walii.

INFORMACJE ZE STRONY WWW.GMINA.SWIDNICA.PL

DZISIAJ :


Imieniny :

Przysłowie :

Pogoda : (więcej)
Pogoda
ZNANI MOKRZESZOWIANIE
Prosimy o podawanie waszym zdaniem znanych i zasłużonych mieszkańców :
KONKURSY
REKLAMA
OPINIE, ANKIETY
     
Strona Główna Prawie cała prawda Co warto zobaczyć Gdzie nas znaleźć Stare i nowe oblicze Kontakt z nami